Dobrowolne ubezpieczenie chorobowe przedsiębiorcy

Wydawałoby się, że o dobrowolnym  ubezpieczeniu chorobowym wszystko zostało już powiedziane.

Zagadnienie to nastręcza jednak przedsiębiorcom nadal wielu problemów, a sprawa nie jest błaha. Wszak od prawidłowego zgłoszenia do tego ubezpieczenia zależą uprawnienia do świadczeń chorobowych.

We wpisie niniejszym postaram się zatem przybliżyć niektóre problematyczne kwestie związane ze zgłoszeniem do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego.

Osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą podlegają z tego tytułu obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym. Ubezpieczenie chorobowe ma natomiast charakter dobrowolny i zależy od woli przedsiębiorcy. Objęcie dobrowolnie ubezpieczeniem chorobowym następuje od dnia wskazanego we wniosku o objęcie tym ubezpieczeniem, nie wcześniej jednak niż od dnia, w którym wniosek został zgłoszony (art.14 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych).

Z powyższej regulacji prawnej wynika, że nie jest możliwe objęcie dobrowolnym ubezpieczeniem, w tym także chorobowym, od wcześniejszej daty, niż data, w której wniosek został zgłoszony.

Wyjątek od powyższej reguły dotyczy dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego, w przypadku którego istnieje dodatkowy warunek, by wniosek został złożony w terminie 7 dni od daty powstania obowiązku ubezpieczenia emerytalnego i rentowych. Wynika to z art. 14 ust. 1a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Przepis ten pozwala na objęcie dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym za okres wsteczny, tak, aby wszystkie rodzaje ubezpieczenia powstały z tą samą datą w przypadku jednoczesnego zgłoszenia do ubezpieczeń emerytalnego i rentowych oraz złożenia wniosku o objęcie ubezpieczeniem chorobowym w ciągu 7 dni od daty powstania obowiązku ubezpieczeń emerytalnego i rentowych.

Z taką sytuacją mamy do czynienia np.:

  • w razie rozpoczęcia prowadzenia działalności gospodarczej,
  • w razie podjęcia zawieszonej wcześniej działalności gospodarczej,
  • w razie zakończenia pobierania zasiłku macierzyńskiego w trakcie prowadzenia działalności gospodarczej (za okres pobierania zasiłku opłacana jest jedynie składka zdrowotna, po jego zakończeniu osoba zobowiązana jest zgłosić się do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych).
  •  w razie równoległego prowadzenia działalności i pracy na etacie – w sytuacji zakończenia stosunku pracy lub zmniejszenia wynagrodzenia poniżej minimalnego wynagrodzenia za pracę.

W każdej z tych sytuacji powstaje obowiązek zgłoszenia się do ubezpieczeń społecznych w terminie 7 dni. Jeżeli w tym terminie zgłoszony zostanie także wniosek o objecie dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym, objecie tym ubezpieczeniem następuje od dnia wskazanego we wniosku.

We wszystkich innych przypadkach obowiązuje zasada, że zgłoszenie do dobrowolnych ubezpieczeń następuje od dnia wskazanego we wniosku, nie wcześniej jednak niż od dnia w którym wniosek został zgłoszony.

Dobrowolne ubezpieczenie chorobowe ustaje natomiast m.in. w skutek nieopłacenia w terminie składki należnej na to ubezpieczenie (art. 14 ust. 2 pkt 2). Nieterminowe opłacenie należnej składki na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe powoduje ustanie tego ubezpieczenia z mocy prawa od pierwszego dnia miesiąca kalendarzowego, za który nie opłacono w terminie należnej składki.

W takiej sytuacji ponowne objęcie dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym wymaga złożenia w tym zakresie ponownego wniosku przez zainteresowanego (wyrok SN z dnia 8.08.2001 r., II UKN 518/00). Wniosek o objęcie dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym musi przy tym być wyraźny i jednoznaczny.

Tu rodzi się pytanie: co w sytuacji dalszego prawidłowego opłacania składek przy braku stosownego wniosku?

Odpowiedź jest następująca: samo opłacanie składek na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe po ustaniu z mocy prawa dobrowolnego tytułu ubezpieczenia nie powoduje dalszego trwania ochrony ubezpieczeniowej z wygasłego stosunku ubezpieczenia społecznego.

Jeśli zatem za niektóre miesiące składka została opłacona po terminie lub w zaniżonej wysokości, kolejne zaś płacone były prawidłowo – zgodnie z przepisami ubezpieczenie chorobowe ustało od pierwszego dnia miesiąca, za który po raz pierwszy nie zostały opłacone prawidłowo składki. Aby ubezpieczenie chorobowe ponownie powstało – konieczne jest złożenie stosownego wniosku na formularzu ZUS ZUA.

ZUS co prawda stoi na stanowisku, że w takiej sytuacji dalsze opłacanie składek i przyjmowanie ich przez ZUS stanowi domniemane nawiązanie stosunku ubezpieczenia chorobowego – jednakże ma to się nijak do treści przepisów i wykładni prezentowanej przez sądy.

Jakie stanowisko przyjmie ZUS w Waszej indywidualnej sprawie? Cóż… na dwoje babka wróżyła…

Pewne jest natomiast jedno: kluczem do uniknięcia przykrej niespodzianki w postaci odmowy prawa do zasiłku – jest prawidłowe zgłoszenie do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego.


Jedna myśl na temat “Dobrowolne ubezpieczenie chorobowe przedsiębiorcy

  1. Alojamiento says:

    Jesli jednak ubezpieczenia emerytalne i rentowe sa dla przedsiebiorcy dobrowolne, wowczas w ogole nie moze on przystapic do ubezpieczenia chorobowego z racji prowadzonej firmy. Tym samym nie bedzie tez mogl skorzystac ze swiadczen chorobowych. Z taka sytuacja mamy do czynienia, gdy przedsiebiorca ma np. ustalone prawo do emerytury.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *